Polski wkład w triumf w II WŚ "haniebnie pomniejszany"
PAP | dodane 2010-12-10 (15:44)
A
A
A
Enigma - niemiecka przenośna, elektromechaniczna maszyna szyfrująca (fot. AFP / Martin Hayhow)
Polska wniosła "nadzwyczajny" wkład w zwycięstwo aliantów w II wojnie światowej. Był on "haniebnie pomniejszany" - napisał w analizie zamieszczonej w "Timesie" brytyjski historyk i publicysta Ben Macintyre.
"Times" zamieszcza jego artykuł w związku z pochówkiem na cmentarzu miejskim w Cieszynie prochów ppłk. Gwidona Karola Langera (1895-48), którego szczątki ekshumowano 1 grudnia na szkockim cmentarzu Wellshill koło Perth.
Langer był szefem Biura Szyfrów Oddziału II Sztabu Głównego Wojska Polskiego. Stał na czele 13-osobowego zespołu, który w 1932 roku złamał klucz kodowania Enigmy - niemieckiej maszyny szyfrującej. W zespole pracowało trzech wybitnych matematyków: Marian Rejewski, Jerzy Różycki i Henryk Zegalski.
O zasługach Langera w pracy wywiadowczej podczas II wojny światowej "Times" zamieszcza osobny, obszerny artykuł.
Niezwykły wkład Polski
"Wkład Polski w zwycięstwo aliantów podczas II wojny światowej był niezwykły, a może nawet decydujący, ale przez wiele lat był haniebnie pomniejszany, zepchnięty w cień zimnowojennej polityki" - napisał Macintyre, autor książek o II wojnie światowej.
"Polacy walczyli obok Brytyjczyków w Afryce Północnej, pod Monte Cassino i Arnhem. Co dwunasty pilot w bitwie lotniczej o Wielką Brytanię był Polakiem. Ogółem ok. 250 tys. żołnierzy służyło w siłach brytyjskich. Polacy odegrali też żywotną rolę w innych, mniej widocznych aspektach konfliktu - gromadzeniu danych wywiadowczych, szpiegostwie i przede wszystkim łamaniu szyfrów" - wskazał.
"Jednak kiedy po wojnie Polska znalazła się za żelazną kurtyną w sferze dominacji ZSRR, historycy na Zachodzie mieli skłonność do pomniejszania znaczenia polskiego wkładu w alianckie zwycięstwo. W 1946 roku Polska nie została zaproszona do udziału w brytyjskiej Paradzie Zwycięstwa. Zamiast tego Polakom powiedziano, by świętowali zwycięstwo w Moskwie" - przypomina.
Enigma rozpracowana
Macintyre uwypukla kluczowe znaczenie złamania kodów Enigmy przez Polaków, bez czego Brytyjczykom trudno byłoby w czasie wojny odczytywać większość tajnych depesz niemieckiego dowództwa, a bez tej nadzwyczajnej przewagi alianci mogliby nawet przegrać wojnę.
Rząd premiera i naczelnego wodza RP gen. Władysława Sikorskiego zgodził się przekazywać swoje materiały wywiadowcze wywiadowi brytyjskiemu (MI6). Brytyjczycy nie ingerowali w tajną komunikację radiową polskich władz w Londynie z okupowaną Polską.
Polscy szpiedzy
W 2005 roku polsko-brytyjska komisja historyczna znalazła w archiwach brytyjskich notatkę, z której wynika, że 45% ogółu brytyjskich doniesień wywiadowczych okresu II wojny światowej pochodziło z polskich źródeł, z czego 85% określono jako "wysokiej lub bardzo wysokiej jakości" - zaznaczył Macintyre.
Za jednego z najważniejszych agentów polskiego wywiadu autor uznaje "Knopfa", działającego w samym sercu niemieckiego dowództwa w kluczowym okresie wojny. "Knopf" dostarczył co najmniej 10 raportów odnoszących się do niemieckiej strategii i operacji na froncie wschodnim, łącznie z datą głównej ofensywy przeciw ZSRR.
Polski wywiad ma także zasługi w udanej operacji alianckiej w Afryce Północnej, inwazji w Normandii i zlokalizowaniu niemieckich zakładów pracujących nad rakietami V1 i V2 w Peenemuende.
Spóźniony hołd
"Repatriacja szczątków Gwidona Langera upamiętnia zasługi wyjątkowego kryptologa, ale można na nią spojrzeć jak na spóźniony hołd dla tysięcy Polaków, których zdolności i odwaga dopomogły w pokonaniu Hitlera" - napisał Macintyre w konkluzji.
Langer, którego w osobnym artykule "Times" nazywa "jednym z największych polskich bohaterów II wojny światowej", zmarł w nędzy w hotelu w Kinross w wieku 53 lat. Pochowano go w nieoznakowanym grobie pod cmentarnym murem. Pracował dla wywiadu francuskiego do upadku Francji, a następnie we Francji administrowanej przez rząd z Vichy dla wywiadu brytyjskiego.
W ręce Niemców Langer wpadł wraz ze swym zastępcą mjr. Maksymilianem Ciężkim w czasie nieudanej ucieczki do Hiszpanii w pobliżu Perpignan w marcu 1943 roku. Więziono go m. in. na zamku Eisenberg w Sudetach (SS Sonderkomando lager). Po wyzwoleniu obozu przez Amerykanów wyjechał do Wielkiej Brytanii i pracował w polskiej stacji radiowywiadu w Kinross w Szkocji.
Mimo uwięzienia, Langer ani nikt z zespołu pracującego nad Enigmą nigdy nie ujawnił Niemcom, że ich cudowna maszyna do szyfrowania została rozpracowana. Z zapisków Langera wynika, że Niemcy wiedzieli, że pracował w dziale szyfrów, ale przekonał ich, że szyfry Enigmy są niemożliwe do złamania. Tym samym oparł się pokusie wyjścia na wolność za cenę kolaboracji.
(aw)
wiadomości
galerie
w innych serwisach WP
Opinie
Ocena: 0 [0]
~Jap
[2010-12-10 16:13]
Pare dzieciakow w Powstaniu Warszawskim !! to wszystko !!!
Nikt nie chcial przedwojennej zydziarni zpowrotem !!!!
odpowiedz
pokaż 1 ukrytą odpowiedź
Ocena: +1 [1]
~Anna
[2012-01-15 16:39]
Ocena: 0 [0]
~`amma
[2011-03-04 13:55]
gdzie wkład miała polska
Pośrednim ale bardzo ważnym wkładem polskiego wywiadu było zwycięstwo armii radzieckiej na łuku kurskim. Radziecki wywiad w Anglii korzystał z materiałów rozszyfrowanych przez anglików z enigmy, dzięki czemu Rosjanie dokładnie znali daty, kierunki ataków, oraz siły jakie zostaną użyte w walce.
odpowiedz
Ocena: +1 [1]
~ziom
[2010-12-10 17:56]
a w sowieckiej Polsce pariotów, którzy walczyli z hitlerowcami
codziennie przez 6 prawie lat, po wojnie katowano, torturowano, mordowano i wywożono do rosji - 0,5 miliona.
odpowiedz
Ocena: 0 [0]
~Obserwator
[2010-12-10 16:52]
A my mamy WFD
A my mamy Wytwórnie Filmów Dokumentalnych. Kto nią zarządza, że nie ma filmów opartych o autentyczne życiorysy. WSTYD. Za co bierzecie pieniądze. Ilu bohaterów już odeszło z którymi nie przeprowadzono wywiadów. I dalej się pasjonujcie odszczepieńcami i zboczeńcami oraz Palikotami. To jest wychowawcze i przyszłość narodu.
odpowiedz
Ocena: +1 [1]
~babjaga
[2010-12-10 16:00]
jak się nie szanuje własnej Ojczyzny
to nie wymagaj aby ciebie ktoś szanował jaki naród tacy przedstawiciele żegnaj Polsko
odpowiedz
Zostanie osądzony za zamach bombowy na Bali - film
