"Swastykę tanio sprzedam" - rasizm panoszy się w internecie

wp.pl | dodane 2010-03-26 (14:50)

A A A

Pikieta w Warszawie "Nigdy więcej nazizmu na Allegro!" (fot. PAP / Tomasz Gzell)

Nie można być obojętnym. Trzeba walczyć z rasizmem na stadionach, w internecie i na ulicach, gdzie za kolor skóry, wyznanie można dostać w twarz. Jeśli mówimy coraz więcej o rasizmie, to znaczy, że Polska powoli staje się bardziej normalna i cywilizowana. Najgorsza jest cisza, która oznacza przyzwolenie - mówi Wirtualnej Polsce dr Rafał Pankowski, ekspert ds. rasizmu, wykładowca w Collegium Civitas, koordynator Centrum Monitorowania Rasizmu w Europie Wschodniej.

Adam Przegaliński: 21 marca, w Międzynarodowy Dzień Walki z Rasizmem w kilku miastach Polski odbyła się pikieta pod hasłem "Nazizmu nigdy więcej na Allegro" zorganizowana przez Zielonych 2004, Stowarzyszenie "Nigdy Więcej" i Fundację "Zielone Światło". To protest przeciwko bezkarnej sprzedaży w serwisie Allegro współcześnie produkowanych neofaszystowskich i rasistowskich materiałów propagandowych. Internet staje się coraz bardziej brunatny?

Rafał Pankowski: Allegro w polskim internecie ma oczywiście ogromne znaczenie. Niestety faktem jest, że ten serwis upodobali sobie neonaziści do promocji swoich wydawnictw, materiałów propagandowych, gadżetów, muzyki. Z podobnym problemem miały do czynienia serwisy w różnych innych krajach. Na firmach z branży internetowej spoczywa odpowiedzialność społeczna za sprzedawane produkty. Prawo polskie zabrania propagowania faszyzmu i nazizmu, ponadto taka firma jak Allegro ma także swój wewnętrzny regulamin. Firma nie stosuje jednak postanowień własnego kodeksu.

Naziści wykorzystują sieć coraz sprawniejDr Rafał Pankowski

My jako Stowarzyszenie „Nigdy Więcej” już kilka lat temu zauważyliśmy ten problem i zwróciliśmy się do samej firmy. Liczyliśmy, że będzie im zależeć na dobrym wizerunku, tak jak to jest np. w przypadku Naszej-Klasy. Ponieważ spotykaliśmy się z obojętnością, postanowiliśmy nagłośnić ten problem. Petycję podpisało kilka tysięcy osób, m.in. Jerzy Owsiak, Janina Ochojska z Polskiej Akcji Humanitarnej, Wilhelm Sasnal, Paweł Huelle, Renata Przemyk, zespół Lao Che, Grabaż z zespołu „Strachy na Lachy”. Rzecznik Allegro kilka razy mówił coś kuriozalnego: nie można mówić o propagowaniu ideologii faszystowskiej na aukcjach, ponieważ przedmioty nie propagują ideologii, tylko ludzie. (Pełne oświadczenie rzecznika Allegro pod wywiadem - przyp. red.). Tymczasem np. flaga ze swastyką (najprawdopodobniej współczesna replika, bo na aukcji nie jest napisane, że jest oryginalna) czy pismo skrajnej prawicy z tytułem „Mit Holokaustu” to jednoznaczny przekaz wychwalający zbrodniczą ideologię. I kropka. W takim kraju jak Polska, tragicznie doświadczonym przez nazizm, powinniśmy być szczególnie wrażliwi na tym punkcie.

Co z gadżetami komunistycznymi? – pyta jeden z Internautów WP.

- Według konstytucji RP zabronione jest nawoływanie do nienawiści rasowej i odwoływanie się do totalitarnych praktyk faszyzmu i komunizmu. Tak więc propagowanie np. stalinizmu również jest zakazane.

Europejskie instytucje broniące praw człowieka ostrzegają, że internet, w tym portale społecznościowe, roi się od poglądów ksenofobicznych, rasistowskich. Czy na wolności słowa korzystają ci, którzy wolą nienawidzić? Pod wiadomością o Dniu Walki z Rasizmem znalazłem w internecie więcej opinii pełnych żółci i jadu niż pozytywnych.

- Internet to paradoks - z jednej strony jest medium uniwersalnym, ludzie mogą się komunikować niezależnie od granic, różnic rasowych i wszelkich innych. Jest to płaszczyzna komunikacji bardzo łatwo dostępna dla wszystkich. Ale jest też medium nagminnie wykorzystywanym do podkreślania różnic między ludźmi, rasowych, płciowych i innych. Służy również wykluczaniu ludzi. Ponieważ jest trudny do kontrolowania i anonimowy stał się tubą propagandową neonazistów, rasistów, spiskowców. Naziści wykorzystują sieć coraz sprawniej. Dużo jest do zrobienia w tej kwestii, nie tylko w Polsce. Nie zawsze dostawcy usług internetowych reagują w sposób wystarczająco odpowiedzialny. International Network Against Cyber Hate, której jesteśmy częścią, to organizacja międzynarodowa, która stara się monitorować incydenty rasistowskie w internecie i walczyć z nimi.

Prawie 70% Internautów WP spotkało się z przypadkami rasizmu. Czy można skutecznie zwalczać tę chorobę? W internecie wystarczy kliknąć, żeby wejść na strony, na których np. uczestnicy parady równości są obrzucani niewyszukanymi inwektywami. Czasem podaje się ich imiona i nazwiska, próbuje zastraszać.

- Każdego autora rasistowskich opinii można namierzyć, ale nie zawsze jest to priorytetem dla władz. Oczywiście założyciele stron bronią się, że ich serwery są np. za granicą i trudno ich wtedy ścigać. Ale nawet prawo amerykańskie – bardziej liberalne niż europejskie – zawiera zakazy głoszenia pewnych treści w internecie.