Koszmar Kaszmiru
wp.pl | dodane 2009-04-15 (17:11)
A
A
A
Do Kaszmiru pretensje roszczą dwa atomowe mocarstwa (fot. AFP / Tauseef Mustafa)
Nazwa doliny Kaszmir pochodzi prawdopodobnie od sanskryckich słów „ka” – woda i „shimir” – wysychać. Po połączeniu powstaje „Wyschnięta Ziemia”. Legenda mówi, że dolina ta była wypełniona wielkim jeziorem, które osuszył Kashyapa, wnuk samego boga Brahmy. Od dawna dolina ta ma dość wody i żyznych ziem, a to, czego jej brakuje dziś, to pokój.
Zanim do Kaszmiru dotarła religia muzułmańska znaczna część mieszkańców – pierwotnie hinduistów – nawróciła się na buddyzm. Wywołało to w tamtym okresie sporo napięć na tle religijnych. Inaczej było z początkami islamu w tym regionie. Ponieważ mieszkańcy Kaszmiru zetknęli się z wyznawcami islamu sufickiego, mistycznego i raczej niewojowniczego, religia ta łatwo zadomowiła się w nowym miejscu. Co ciekawe, otwarta formuła sufizmu doprowadziła do stworzenia synkretycznej religii łączącej elementy hinduistyczne i muzułmańskie, a wyznawcy obu religii wspólnie modlili się wspólnie w tych samych świątyniach. Gdy słynny suficki święty mędrzec, Bulbul Shah, nawrócił na islam Rinchana Shaha, panującego nad Kaszmirem i otaczającymi go ziemiami, utrwaliło to mieszaninę religii i kultur.
Wśród kolejnych władców tolerancja przestała być typową cnotą – wielu z nich, jak sułtan Sikandar Butshikan (1389-1413), niszczyło obiekty kultu hinduistów, pozbawiało ich domów i majątku. Z czasem muzułmanie stali się w Kaszmirze dominującą większością. W 1588 r. dolinę podbił Akbar Wielki, władca islamskiego Imperium Mogołów, które u szczytu rozkwitu rozciągało się od Persji po północne Indie. Na przełomie XVIII i XIX w. Kaszmirem zawładnęli afgańscy władcy Imperium Durrani. W 1819 r. Kaszmir został anektowany przez Sikhów z Pendżabu – stanowiących wówczas największą regionalną potęgę. Po raz pierwszy od setek lat doliną zamieszkałą przez muzułmanów rządzili władcy o innej religii.
Terenami Kaszmiru oraz przylegającymi do doliny zarządzała rodzina, na której czele stał Kishore Singh. Wywiązał się on ze swojego zadania tak znakomicie, że otrzymał Księstwo Dżammu (porzucone przez poprzedniego, pokonanego maharadżę) jako dziedziczne lenno. Kishore, a potem jego syn Gulab Singh poszerzyli granice księstwa – i tak powstało Księstwo Dżammu i Kaszmir, w swoich granicach niezmienione aż do lat 40. XX w. Terytorium to było niespójnym połączeniem wysokich gór i żyznych dolin oraz ludów różnych języków, wyznań, nacji i kultur.
Struktura ludności – podobna do tej, jaką mamy dziś – wyglądała następująco: w dolinie Kaszmir dominowali muzułmanie sunniccy, wśród których mieszkała niewielka, ale wpływowa mniejszość hinduistów, w tym grupa wyznawców kashmiri pandit (do tej grupy wyznaniowej będzie należała późniejsza premier Indira Gandhi); na południu od niej – w Dżammu – znajdowała się mieszanina muzułmanów, hinduistów i Sikhów; na północnym wschodzie od Kaszmiru leżał Baltistan zamieszkały przez ludność pochodzenia tybetańskiego, ale wyznającą islam szyicki; w Ladakh na wschodzie i południowym wschodzie od doliny mieszkali Tybetańczycy w większości wyznający buddyzm; na zachodzie zaś wyznawcy islamu, ale odmienni etnicznie i językowo od mieszkańców Kaszmiru. Sumarycznie muzułmanie stanowili ok. 3/4 ludności księstwa.
W 1839 r. umarł wielki władca Sikhów, maharadża Ranjit Singh. Po jego śmierci imperium Sikhów pogrążyło się chaosie. Jego dwóch kolejnych synów w ciągu kilku miesięcy zginęło w tajemniczych okolicznościach, narastały wewnętrzne spory, a jednocześnie kraj znalazł się na drodze Brytyjczyków budujących kolonialne imperium na subkontynencie indyjskim. I wojna pomiędzy Sikhami i Brytyjczykami w latach 1845-46 skończyła się okrojeniem ziem Sikhów. Dżammu i Kaszmir został przyznany Kompanii Indii Wschodnich, a ta za 7,5 mln rupii sprzedała księstwo Gulabowi Singhowi, następcy maharadży Kishora Singha, który był skłócony z resztą sikhijskich przywódców. Gulab – z wyznania hinduista – mógł się poczuć bezpiecznie dopiero kilka lat później, gdy po II wojnie z Sikhami Wielka Brytania wcieliła ich ziemie do kontrolowanych przez siebie Indii.
Dżammu i Kaszmirem rządzili kolejno potomkowie maharadży Gulaba Singha. Ostatni z nich wstąpił na tron w roku 1925 – był to Hari Singh, prawnuk Gulaba. To w jego rękach znalazła się przyszłość regionu, gdy Indie w 1947 r. wybiły się na niepodległość, a chwilę później – zaczęły się dzielić na dwa państwa: hinduistów i muzułmanów. Księstwo znalazło się na północnej granicy pomiędzy terenami zamieszkałymi przez te religie, stykając się jednocześnie z buddystami na wschodzie.
wiadomości
w innych serwisach WP
Opinie
Ocena: 0 [0]
~Zbynek
[2009-05-18 03:41]
w sprawie Hajdarabadu idź do szkoły
I w Hajdarabadzie, i w Dżagannacie Indie użyły siły. Dżagannath zgłosił akces do Pakistanu, a Hajdarabad ogłosił niepodległość. W tym ostatnim walki były całkiem krwawe.
Bez aneksji obu państw Indie miałyby, jak sądzę, kłopot z utrzymaniem integralności terytorialnej - przynajmniej Hajdarabad był nie do tolerowania, zatem siły by użyto i bez przyczyn religijnych, zresztą tak samo jak w Kaszmirze. Kaszmir ma się do Indii, trochę jak Kosowo do Serbii - ludność nie czuje związku z krajem, ale trudno sobie wyobrazić Indie bez Kaszmiru. A poza tym to ziemia pochodzenia dynastii Nehru-Gandhi i to pewnie jest najważniejsze.
odpowiedz
Ocena: 0 [0]
celina
[2009-04-15 17:46]
straszne
wszystkie wojny maja swe źródło w religii, to jest nienormalne.
odpowiedz
poprzednia
Polscy politycy oceniają szczyt NATO w Chicago
