Jak wygląda talib?

wp.pl | dodane 2009-03-25 (14:27)

A A A

Talib to po arabsku uczeń (fot. PAP/EPA / Anja Niedringhaus)

Talibowie – tak często określamy w Polsce wszystkich islamskich bojowników walczących na terenach między Afganistanem i Pakistanem. Tymczasem ludzie, określani tą nazwą to cała konstelacja mniejszych i większych grup rebeliantów. Świat usłyszał o nich po raz pierwszy w 1994 roku.

Pojawili się wtedy w afgańskim teatrze wojennym, w którym od 15 lat wystawiano to samo przedstawienie z różnymi aktorami. Pobożni „uczniowie” (talib – arab. uczeń) niespodziewanie zaczęli wygrywać z tymi, którzy do tej pory grali pierwsze skrzypce w sercu Azji Środkowej - mudżahedinami - wojownikami świętej wojny.

Po tym jak w lutym 1989 roku ostatnie oddziały radzieckie opuściły Afganistan, armia mudżahedinów skupionych wokół jednego celu – wyrzucenia najeźdźcy – podzieliła się według linii politycznych i etnicznych. Głównymi ugrupowaniami były wówczas Hezb-i Islami (Partia Islamska) Gulbuddina Hekmatiara Pasztuna z plemienia Kharoti oraz Jamiat-i Islami (Islamskie Stowarzyszenie) Tadżyków „Lwa Panczsziru” Ahmada Szacha Masuda i Burhanuddina Rabbaniego.

Wspierany przez ZSRR rząd Nadżibullaha zdołał utrzymać się do 1992 roku. Potem w kraju wybuchła wojna domowa. Wielokrotnie ponawiane negocjacje nie przyniosły rezultatu. Porozumienia zrywano i tak rozpoczynały się kolejne walki o wielkie miasta, w tym o największe – Kabul. W czasie jednego z nich miało zginąć nawet kilkadziesiąt tysięcy mieszkańców tej pięciomilionowej metropolii. A rzeźnicy odpowiedzialni za pustoszenie kraju obejmowali naczelne urzędy w kraju. Hekmatiar, który ostrzelał cywilne dzielnicy stolicy w zmasowanym ataku moździerzowym, był nawet premierem.

Nowy aktor wchodzi na scenę

Nowy aktor przybył z Pakistanu. Był nim skromny nauczyciel – mułła, Pasztun spod Kandaharu, Mohammad Omar. Walcząc z popieranym przez sowietów reżimem Nadżibullaha, stracił oko. Po latach wojny wyjechał na drugą stronę wydzielonej sztucznej granicy między Pakistanem i Afganistanem. Gdzieś na pograniczu prowadził życie duchownego nauczyciela, wokół którego gromadzili się młodzi Pasztuni. Szacuje się, że w czasie wojny domowej na początku lat 90. z Afganistanu do Pakistanu i Iranu uciekło przed przemocą ponad 3,5 miliona ludzi. To ci uciekinierzy w dużej mierze zostali uczniami islamskich szkół, madrasów.

W madrasach uczyli się jednak nie tylko „prawowiernych” wykładni Koranu. Ćwiczyli się również w sztuce wojennej. Talibowie łączą skrajną interpretację Koranu - która zabrania m.in. picia alkoholu, palenia tytoniu, dziewczynkom zabawy lalkami, kobietom pracy zawodowej, a mężczyznom nakazuje noszenie bród – z tradycyjnym pasztuńskim kodeksem honorowym – pasztunwali. Ten ostatni to przede wszystkim trzy zasady: gościnności, udzielenia azylu, nawet największemu wrogowi jeśli o to prosi i krwawej zemsty.

Kiedy pojawili się w 1994 roku w Afganistanie szybko – o dziwo – zaczęli odnosić zwycięstwa nad zaprawionymi w walce mudżahedinami. Towarzyszyła im również legenda obrońców słabszych oraz tych, którzy chcą ratować tradycyjne zasady życia Afgańczyków. Po kilku latach waleczni „uczniowie” i ich nauczyciele zdobyli panowanie nad większością Afganistanu. Nieopanowany został jedynie północno-zachodni fragment kraju, z Doliną Panczsziru – w której panował Ahmed Szach Masud. Talibowie spotykali się jednak z oporem, gdy chcieli wprowadzać w życie swoje reformy.

Bezsilność i opór

Zamknięcie dostępu do szkół dla dziewcząt czy ograniczenie „hazardu”, jakim były tradycyjne rozrywki Afgańczyków jak szachy, walki przepiórek czy zawody latawców, nie podobały się miejscowej ludności. Już w 1996 roku pojawiły się protesty w Kandaharze, Mazar-i Szarif i w Heracie. Kobiety występujące w Heracie przeciw zamknięciu łaźni żeńskich skandowały: „prawo talibów nie jest prawem islamskim!”.

Talibom nie przeszkadzał natomiast handel narkotykami. Mimo deklaracji, że chcą ograniczyć produkcję i handel opium, a nawet pokazowym karom dla przemytników, nie przeszkadzali działającym w Afganistanie mafiom produkującym opium. Jeszcze w 2001 roku wydawało się, że mimo niechęci wspólnoty międzynarodowej długo będą rządzić islamską republiką.

Punkt zwrotny

Sytuacja zmieniła się po 11 września. Waszyngton zażądał od talibańskiego reżimu wydania Osamy bin Ladena – głównego odpowiedzialnego za zamachy w Nowym Jorku i Waszyngtonie. Mułła Omar odmówił, twierdząc, że przyjaciół się nie wydaje. Jednooki „przywódca wiernych” - Amir-ul Momineen - (to tytuł jaki przyjął Omar) wolał zachować honorowy kodeks niż ulec żądaniom Waszyngtonu. Rzucił wyzwanie mocarstwom świata, które zjednoczyły się w wojnie przeciw terroryzmowi. Już 7 października 2001 USA wraz z sojusznikami z NATO i UE rozpoczęły operację wojskową w Afganistanie.

W przeciągu dwóch miesięcy obalono rząd talibów, powołując nowy gabinet z Hamidem Karzajem na czele. Nie udało się jednak schwytać ani przywódcy talibów Mohammada Omara, ani Osamy bin Ladena. Tajemniczy mułła Omar tak się zaprzyjaźnił z bin Ladenem, że oddał mu nawet za żonę jedną ze swych córek.

Utworzenie nowego rządu pod kierownictwem Hamida Karzaja, ani nawet demokratyczny wybór głowy państwa nie przekonał talibów. Nie uznali nowych władz Afganistanu. Wraz z innymi watażkami rozpoczęli nową rebelię – przeciw najeźdźcom oraz narzuconej przez nich władzy. Rebelianci, którzy dziś walczą z natowskimi siłami, tzw. Międzynarodowymi Siłami Wsparcia Bezpieczeństwa (ISAF) to mieszanka grup podzielonych etnicznie, politycznie i religijnie. Mamy tam talibów, którzy działają głównie na południu i na wschodzie Afganistanu, a także po drugiej stronie granicy w pakistańskim regionie Terytoriów Plemiennych Administrowanych Federalnie oraz w prowincji Północno-Zachodniej Granicy.

poprzednia następna

[1] 2

TAGI: afganistan, zsrr, rebelianci, talib, usa, wojna

oceń

Podziel się

zobacz ranking wiadomości

wiadomości

w innych serwisach WP

Opinie

Masz pomysł? Uwagi? Napisz do nas!

Nick

Masz konto na WP? Zaloguj się Nie masz konta? Załóż konto!

Twoja opinia

Pozostało znaków: 4000

[Pokaż regulamin]

REGULAMIN

ostatnio aktywne | najnowsze | najstarsze | najczęściej oceniane | najczęściej odpowiadane

Ocena: +1 [1]

~lojciecdyrektor [2010-04-06 12:14]

Brawo! Szkoda tylko, ze nikt nie wspomniał... o tym, kto owych Talibów "stworzył"...kto ich szkolił, zbroił i finansował...proponuję poszukać wypowiedzi m.in. Brzezińskiego, który przyznaje, że stoi za tym USA! I, że to USA w pewnym sensie ich zdradziła..jak wszystkich... Wielkie brawa dla wszystkich, którzy wspierają amerykańskich rzeźników! http://wiadomosci.wp.pl/kat,1356,title,Szokujacy-film.-Amerykanie-zastrzelili-12-cywilow,wid,12141412,wiadomosc.html to tylko jeden z wielu... pozdrawiam