Chcą wyrzucić Amerykanów ze swojej ojczyzny

Afganistan.waw.pl | dodane 2010-03-30 (13:00)

A A A

Rebelianci chcą, by wojska koalicyjne opuściły Afganistan (fot. AFP / Mauricio Lima)

Wszystkie ugrupowania rebelianckie w Afganistanie mają jeden cel: pozbyć się Amerykanów z rodzinnej ziemi. W zjednoczeniu przeszkadzają im jednak sprzeczne interesy oraz podziały etniczne. Jakub Gajda, orientalista i ekspert ds. Środkowego Wschodu, w artykule dla Wirtualnej Polski opisuje skomplikowaną rzeczywistość afgańskiej wojny.

W poniedziałek Hamid Karzaj spotkał się z delegacją Hezb-e-Islami Gulbuddina Hekmatiara. Partia Islamska jest drugą największą organizacją rebeliancką, walczącą z wojskami rządowymi i NATO w Afganistanie.

Karzaj często podkreśla swą gotowość do rozmów i pojednania z rebeliantami, tamci jednak stawiają warunki, które w obecnej sytuacji będą niemożliwe do spełnienia. Konkretne efekty poniedziałkowego spotkania z pewnością nie przyjdą szybko i nie wiadomo, czy w ogóle jakiekolwiek porozumienie zostanie zawarte. Interesujące jest jednak to, że ludzie Gulbuddina Hekmatiara chcą rozmawiać z rządem właśnie teraz.

Nie tylko talibowie

Konflikt afgański rozgrywa się pomiędzy wieloma stronami. Z jednej strony barykady sytuacja jest klarowna - mamy wspierany przez NATO rząd. Po drugiej stronie jest jednak nie jedna, lecz wiele organizacji rebelianckich. Tymczasem, popularny i nadużywany termin "talibowie" trafnie stosowany, odnosi się do zaledwie jednej z nich. Prawdziwi talibowie nazywają siebie "władzami Islamskiego Emiratu Afganistanu".

Obecnie dowództwo tej działającej na terenie niemal całego kraju organizacji, przebywa w Pakistanie i w zachodniej prasie znane jest jako Szura z Kwety (mułła Mohammad Omar i jego najbardziej zaufani ludzie prawdopodobnie do niedawna przebywali w stolicy pakistańskiego Beludżystanu). Islamski Emirat Afganistanu - jak powinno się poprawnie mówić, gdyby się talibów szanowało, to największa z afgańskich organizacji rebelianckich.

Za drugą pod względem siły uważa się, będącą właśnie stroną w rozmowach z prezydentem, Hezb-e-Islami Hekmatiara. Działania Partii Islamskiej ograniczone są jednak do kilku prowincji na północy i wschodzie Afganistanu. Ostatnią z organizacji, uznawanych za liczące się, jest "Siatka Haqqaniego", której szefostwo przebywa najprawdopodobniej w mieście Miram Szah w północnym Waziristanie. Co istotne, organizacja ta jest aktywna również w "polskiej" prowincji Ghazni. Mówi się, że "zasługą" Haqqanich jest wprowadzenie do Afganistanu nowej metody walki - zamachów samobójczych.

Wyrzucić Amerykanów, obalić rząd

O powiązaniach i zależnościach między wymienionymi organizacjami mówi się sporo, lecz do końca nie pozostają one znane. Afgańska rzeczywistość nie zna trwałych sojuszy. Główny cel wszystkich rebeliantów jest natomiast spójny - pozbycie się z Afganistanu zagranicznych (tudzież amerykańskich) wojsk i obalenie, ich zdaniem, marionetkowego i nielegalnego rządu. Co jednak stałoby się w momencie osiągnięcia przez rebeliantów tego celu? Prawdopodobnie pokój nie zapanowałby na długo.

Są przesłanki, by twierdzić, że dowódcy poszczególnych frakcji mają, oprócz wspólnych założeń, istotny konflikt interesów, o którym więcej poniżej. Jest jeszcze inny problem. Budowany od 2001 roku Afganistan - oparty na działaniach i doborze władz według klucza etnicznego - mógłby ciężko przyjąć powrót całkowitej dominacji Pasztunów. Bardzo prawdopodobne jest, że do tego właśnie by doszło.

Wszystkie wymienione ruchy rebelianckie wywodzą się bowiem ze środowisk pasztuńskich. W obliczu ich zwycięstwa, bądź też owocnych rozmów pokojowych z Karzajem, ponowna pasztunizacja afgańskiej polityki wydaje się być nieuchronna.

Mówi się, że pasztuński nacjonalizm cechuje Hekmatiara. Dżalaluddin Haqqani dał się poznać w drugiej połowie lat 90' jako "kat afgańskich Tadżyków", a to, jak brutalnie talibowie traktowali Hazarów jest do dziś ważnym tematem wielu artykułów, książek i filmów o Afganistanie. Mułła Omar, Hekmatiar i Haqqani to trio, które niejednemu Hazarze i Tadżykowi śni się w najczarniejszych koszmarach.

Gdyby rzeczywiście były jakieś konkretne przesłanki, że wymienieni mogą wrócić do władzy, w niektórych rejonach Afganistanu mogłoby zrobić się naprawdę gorąco. Choć coraz głośniej mówi się, że rozmowy są dla Afganistanu jedynym wyjściem z obecnej sytuacji, nie każdy w Afganistanie jest entuzjastą takiego rozwiązania. Oddając jednak pokłon dziejom, faktem jest, iż Afganistan zawsze był krajem zdominowanym przez Pasztunów. Niektórzy twierdzą, że jeśli ma być pokój, tylko taki może ten kraj być. Cóż, historia jest - jak mawiali starożytni - magistra vitae est.

Gdzie dwóch się bije, tam rząd korzysta

Zastanawiające jest dlaczego bojownicy Hezb-e-Islami pojawiają się w Kabulu z ofertą właśnie teraz. Oficjalnie, w swoim programie, który w poniedziałek zaprezentowali Karzajowi, mówią o chęci pojednania ze względu na ochronę państwa "od dalszego popadania w katastroficzne warunki". Niemniej wyciągnięta ręka Hekmatiara i wysłana delegacja mogą wynikać również z innych przyczyn. Polityka dotyczy bowiem również wzajemnych relacji między rebeliantami. Warto zatem zwrócić uwagę na nienagłaśniane przez zachodnie media wydarzenia.

Na początku marca w prowincji Baghlan doszło do walk między rebeliantami, których efekt był bardzo korzystny dla... sił rządowych. Według informacji zebranych przez afgańskich dziennikarzy (z agencji AVA i Bakhtar), uzbrojeni talibowie przybyli do kilku wiosek aby odebrać podatki (co zwyczajnie, jako Islamski Emirat Afganistanu, praktykują na kontrolowanych przez siebie terenach). Przy okazji postanowili jednak rozbroić znajdujących się w regionie bojowników Hezb-e-Islami.

poprzednia następna

[1] 2

TAGI: hezb-e-islami, haqqani, talibowie, afganistan, usa, hamid karzaj, baghlan, rozmowy, gulbuddin hekmatiar, jakub gajda

oceń

Podziel się

zobacz ranking wiadomości

wiadomości

multimedia

galerie

Saperzy giną w Afganistanie

w innych serwisach WP

Opinie

Masz pomysł? Uwagi? Napisz do nas!

Nick

Masz konto na WP? Zaloguj się Nie masz konta? Załóż konto!

Twoja opinia

Pozostało znaków: 4000

[Pokaż regulamin]

REGULAMIN

ostatnio aktywne | najnowsze | najstarsze | najczęściej oceniane | najczęściej odpowiadane

Ocena: 0 [0]

diabelekadam [2010-04-09 12:56]

to byl bandycki kraj od zawsze ,tam nigdy nie bylo pokoju takiego jak u nas.
tam sa tylko bandyci ,watazkowie i plantacje narkotycznych roslin. to jest glowne zrodlo ich zarobkow .otoczyc ich murem odciac od swiata i problem sam sie rozwiaze po jakis 10 latach.