Głód, rządy fanatyków i wojny - to kraina śmierci

wp.pl | dodane 2011-11-08 (08:13)

A A A

Somalijska bojówka al-Szabaab ma powiązania z al-Kaidą (fot. AFP / Abdurashid Abdulle)

Somalia to prawdziwie przeklęty kraj. Krwawe walki, potworna susza i głód, a do tego twarde prawa islamskich fanatyków al-Szabaab. Z bojówkarzami problemy ma także sąsiednia Kenia. Podejrzewa islamistów o porwania i morderstwa turystów oraz zamachy. Kenijczycy wysłali więc przeciwko al-Szabaab swoje oddziały. Walki nabierają tempa, a Somalijczycy zaczynają ustępować. Jednak w kraju, gdzie wojna to chleb powszedni, karty mogą się szybko odwrócić...

Kenijczycy zagrali va banque. Użyli całej siły - odrzutowców, helikopterów, okrętów i kilku tysięcy piechurów. Wspierały ich amerykańskie bezzałogowce, francuska marynarka, oddziały somalijskiego rządu, lokalne milicje i Etiopczycy. Po trzech tygodniach ofensywy, w piątek, stali już u wrót Kismaju, twierdzy al-Szabaab.

Czytaj również: Ciała zabitych leżą na ulicach, miasto spływa krwią.

Do tej pory islamiści unikali otwartych starć. Kilka miast oddali praktycznie bez oporu, w innych miejscach jedynie osłaniali odwrót. Ale o Kimsaju musieli się bić - to ich najważniejszy port, główne źródło pieniędzy i rekrutów. Na dachach budynków rozstawili więc karabiny maszynowe, ulice rozkopali, a mężczyznom i chłopcom wcisnęli w ręce broń. Potem już tylko czekali.

W poniedziałek wynik bitwy był ciągle nieznany. Kenijczycy najprawdopodobniej wyprą szababów z Kismaju - ich siła ognia jest znacznie większa. Sęk w tym, że to nie zakończy konfliktu. Bojownicy zapowiadają, że zapewnią Kenii długą i krwawą wojnę partyzancką. Można im wierzyć, walczą tak od lat. Wiedzą, jak to robić. Grożą też atakami terrorystycznymi na kenijskie miasta. Kilka już przeprowadzili.

Analitycy są zgodni: rząd w Nairobi porwał się na coś, co może go przerosnąć.

Powód

Gdy we Francji robiło się chłodniej, Marie Dedieu wsiadała w samolot i leciała do Afryki. U wybrzeży Kenii, na wysepce Manda, nabierała sił. Potrzebowała ich, zmagała się z rakiem i chorobą serca. Kiedy pierwszego dnia października uzbrojeni porywacze wywlekali Francuzkę z wakacyjnego domku, nie zabrali nawet jej wózka inwalidzkiego i leków. Świadkowie widzieli jeszcze, jak motorówką odpłynęli w kierunku Somalii. Kilkanaście dni później świat dowiedział się, że 66-latka nie żyje.

Marie Dedieu nie była pierwszą Europejką, którą uprowadzono z Kenii. We wrześniu nieznani sprawcy zastrzelili wypoczywającego w tym kraju Brytyjczyka i porwali jego żonę. Kilka tygodni później podobny los spotkał dwie Hiszpanki z Lekarzy bez Granic, które pomagały somalijskim uchodźcom w gigantycznym obozie w Dadaab. Podejrzenia od razu padły na al-Szabaab, powiązaną z al-Kaidą islamską bojówkę, która walczy ze wspieranym przez Zachód rządem tymczasowym w Mogadiszu i kontroluje południową część Somalii. Czy to faktycznie oni byli porywaczami? Nie wiadomo. Pewnym jest natomiast, że to ich nazwa zaczęła wywoływać panikę wśród odwiedzających Kenię wczasowiczów.

Turystyka jest drugą najważniejszą gałęzią kenijskiej gospodarki. Wakacje w tym kraju nie należą do tanich, więc obcokrajowcy mają wysokie oczekiwania. Nie płacą za to, by skończyć jako zakładnicy islamskich fanatyków. W obliczu takiego zagrożenia wielu z nich wybierze inne miejsce na wczasy. Odpływ turystów, przy bardzo słabej pozycji kenijskiego szylinga, mógłby zrujnować państwowy budżet. Rząd wiedział, że musi coś zrobić.

W przedsięwzięciu tego typu nie wszystko może pójść według planu. Czy mamy gotową strategię wyjściową?Kwenda Opanga, specjalista od mediów dla "Daily Nation"

Ale problemy Kenii z al-Szabaab zaczęły się znacznie wcześniej. Niektórzy z jej obecnych członków prawdopodobnie brali udział w przygotowaniu zamachu na ambasadę USA, w którym w 1998 roku zginęło ponad 200 osób. Islamiści od lat grozili, że zemszczą się na wszystkich krajach, które popierają somalijski rząd tymczasowy. Latem 2010 roku przeprowadzili krwawy atak w Kampali, stolicy Ugandy. Przed dokonaniem tego samego w Kenii powstrzymały ich służby bezpieczeństwa. Terroryści przysięgli, że spróbują ponownie. Szababowie często atakowali również żołnierzy strzegących kenijsko-somalijskiej granicy. Przy okazji przemycali przez nią narkotyki, broń i ludzi.

Zwykli Kenijczycy byli coraz bardziej zmęczeni biernością swoich polityków. W ostatnich miesiącach na ulicach pojawili się manifestanci. "Dajcie nam karabiny, byśmy mogli się obronić", pisali na sztandarach. - Cały kraj niemal jednomyślnie twierdził, że al-Szabaab nie może już dłużej bezkarnie podkopywać naszego bezpieczeństwa - wspomina Joe Adama, dziennikarz "Nairobi Star".

Kiedy jednak 16 października operacja "Linda Nchi" (Chronić Kraj) weszła w pierwszą fazę, pojawiło się wiele wątpliwości. Rozpoczęcie działań wojennych było tak nagłe, że zaskoczyło samych Kenijczyków. - Cele tej kampanii nie zostały czysto i sensownie zdefiniowane ani wyjaśnione. Rząd nie sprzedał jej dobrze - komentował na łamach kenijskiego "Daily Nation" specjalista od mediów, Kwenda Opanga. - W przedsięwzięciu tego typu nie wszystko może pójść według planu. Czy mamy gotową strategię wyjściową? - zastanawiał się.