Kalendarium konfliktu w Czadzie

wp.pl | dodane 2009-02-24 (16:13)

A A A

Najważniejsze daty związane z Czadem:

1891 – Francja kolonizuje obszar Czadu, który staje się jedną z prowincji Francuskiej Afryki Równikowej.

1960 – Czad uzyskuje niepodległość.

1965 – początek konfliktu między dyktatorskim prezydentem Tombalbaye a muzułmańskimi rebeliantami, który zapoczątkował wojnę domową. Dodatkowo nasila się konflikt religijny między w większości muzułmańską północą i w większości chrześcijańskim południem.

1968 – początek trwających 4 lata interwencji wojsk francuskich.

11 października 1970 – 11 francuskich żołnierzy ginie w Tibesti w walce z rebeliantami.

13 kwietnia 1975 – w zamachu ginie prezydent Tombalbaye, a władzę przejmuje wojsko z gen. Felixem Malloum. 4 miesiące później uchwalono tymczasową konstytucję.

1976 – ostateczne zajęcie przez Libię strefy Aozou, północnej części Czadu.

27 października 1975 – ostateczne wycofanie się wojsk francuskich z bezpośrednich walk w Czadzie.

1978 – utworzenie Rządu Jedności Narodowej, na czele którego staje należący go grupy antyrządowych rebeliantów Hissené Habré. Rząd ten wkrótce upada.

27 marca 1978 – wznowienie walk między rządem Czadu a opozycją.

16 marca 1979 – powołanie Tymczasowego Rządu Jedności Narodowej i Tymczasowej Rady Państwa. Na czele nowego tworu staje Frolinatu-Goukouni Oueddei, który ogłasza koniec wojny i mianuje się prezydentem.

21 marca 1980 – starcia zbrojne w Ndżamenie między zwolennikami Habré, przywódcy Sił Zbrojnych Północy (FAN) oraz zwolennikami popieranego przez Libię Goukouni Oueddei. Ostatecznie zwycięża Habré.

1980 – konflikt wewnętrzny między stronami popieranymi przez Francje i Libię. Ugrupowania poparte przez Europejczyków ponoszą klęskę.

6 stycznia 1981 – szerzenie nieprawdziwych pogłosek o utworzeniu przez Czad i Liban Zjednoczonej Republiki Ludowej.

7 czerwca 1982 - Habré ogłasza się głową państwa i szefem rządu pozostając jednocześnie przewodniczącym Rady Państwa.

1983 – Oueddei mający poparcie Libii i Habré wspierany przez Francję i USA toczą walkę o zajęcie strategicznych miast.

17 września 1984 – pod naciskami ONZ wojska libijskie i francuskie wycofują się z Czadu.

11 października 1987 – zawieszenie broni pomiędzy Czadem i Libią.

1988 – armia Czadu wypiera Libijczyków z większości terenów Pasa Aozou. Kilka miesięcy później Czad wypowiada Libii otwartą wojnę za jej zapędy terytorialne.

1989 – ostateczne rozwiązanie konfliktu przez Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości, który zadecydował zwrócenie ziem Aozou Czadowi. Po tej decyzji Libia wycofuje swoje wojska ze spornego terenu.

1990 – kolejny zamach stanu, w wyniku którego do władzy dochodzi Idriss Déby. Kierowany przez niego Ruch Ocalenia Narodowego zezwala na działalność partii opozycyjnych.

1991 – proklamacja Karty Narodowej.

1992 – Habré podejmuje nieskuteczną próbę przejęcia władzy. Poprzednio za jego rządów, w wyniku tortur i egzekucji śmierć poniosło ponad 40 tys. osób.

1993 – masakra ludności cywilnej przez siły rządowe, które wymordowały 82 osoby. Wprowadzenie godziny policyjnej.

1996 – ostateczne zakończenie wojny domowej, uchwalenie konstytucji i wybranie prezydenta.

2001 – wybory prezydenckie, ponownie wygrane przez Idrissa Déby

październik 2005 – wybuch kolejnej wojny domowej w Czadzie na skutek buntów dezerterów z armii prezydenta Idrissa Déby po tym, jak ten zmienił konstytucję w celu objęcia po raz trzeci władzy.

23 grudnia 2005 – Czad ogłasza, że jest w stanie wojny z Sudanem oskarżając go o wspieranie rebeliantów w strefie Darfuru.

2006 – ciągłe walki armii rządowej z oddziałami rebeliantów. Obie strony podają do opinii publicznej sprzeczne informacje na temat rezultatu i postępu walk.

8 lutego 2006 – podpisanie pokojowej umowy w Trypolisie między siłami rządowymi a zbrojną opozycją. Porozumienie nie jest jednak przestrzegane.

26 października 2007 – kolejna próba rozejmu. Na skutek złamania jego postanowień przez grupy antyrządowe, już w listopadzie wprowadzony zostaje stan wyjątkowy.

koniec 2007 – utworzenie misji pokojowej sił zbrojnych Unii Europejskiej EUFOR Tchad/RCA docelowo liczącej około 3700 żołnierzy.

13 marca 2008 – po kilkumiesięcznych rozmowach zawiera kończący wojnę sudańską-czadyjską pokój w Dakarze. Już po kilkunastu dniach obie strony skarżają się o złamanie zasad pokoju.

10 maja 2008 – prezydent Sudanu Omar al-Baszir oskarża Czad o wspieranie rebeliantów z Darfuru podczas ich szturmu na stolicę Sudanu, Chartum. Skutkiem tego jest ponowne zerwanie przez Sudan stosunków dyplomatycznych z Czadem.

4 grudnia 2008 – Ostatni żołnierze I zmiany Polskiego Kontyngentu Wojskowego w Czadzie opuszczają bazę North Star.

7-8 sierpnia 2008 – nieformalne posiedzenie okrągłego stołu organizacji międzynarodowych (m.in. ONZ, Unii Afrykańskiej, Unii Europejskiej i Organizacji Konferencji Islamskich) w Sztokholmie w sprawie zażegnania kryzysu w Czadzie

wrzesień 2008 – Sudan i Czad nawiązują zerwane w maju stosunki dyplomatyczne. Do ponownego otwarcia ambasady Sudanu w Ndżamenie dochodzi miesiąc później.

TAGI: czad, darfur, sudan, historia, kalendarium

oceń