"Zabiłem, bo Bóg tak chciał"

wp.pl | dodane 2009-07-02 (11:56)

A A A

Kobiety są często wykorzystywane jako zamachowcy-samobójcy (fot. AFP)

- Nie żałuję, działałem z rozkazu Boga – powiedział Igal Amir podczas przesłuchania, po tym jak zastrzelił premiera Izraela Icchaka Rabina. Dlaczego z powodu wiary niektórzy ludzie są gotowi zabijać, często samemu oddając życie? I czy rzeczywiście terroryści religijni działają w imię Boga?

Nie ma tygodnia, żeby w Iraku nie doszło do zamachu. Atakowane są nie tylko obce wojska, które uważa się za okupantów. Bomby podkłada się również w meczetach, na zatłoczonych targowiskach, czy w kawiarniach w szyickich i kurdyjskich dzielnicach i miastach. Podobnie jest na pograniczu afgańsko-pakistańskim, gdzie w 2008 roku, według raportu misji ONZ w Afganistanie, z powodu tzw. wojny z terroryzmem zginęło ponad 2 tysiące cywilów i już ostrzega się, że przypadkowych ofiar będzie jeszcze więcej.

Jednak zabijanie motywowane religijnie nie jest jedynie „specjalnością” muzułmańskiego kręgu kulturowego. W 1995 roku członkowie japońskiej sekty Aum „Najwyższa Prawda” przeprowadzili atak na tokijskie metro. W wagonach podłożono sarin, gaz paraliżujący, który spowodował śmierć 12 osób, a prawie 6 tysięcy trafiło do szpitala z objawami zatrucia. Zamachowcami kierował Shoko Ashara, guru sekty wierzący, że posiadł prawdę absolutną niczym sam Budda.

W tym samym roku w Stanach Zjednoczonych grupa o nazwie Chrześcijańscy Patrioci podłożyła bombę pod budynek federalny w Oklahoma City. W zamachu zginęło 168 osób, również dzieci. Sprawca ataku, Timothy McVeigh, zanim został skazany na karę śmierci, tłumaczył, że był to akt zemsty za zabicie przez policję innego przywódcy sekty, „kolejnego wcielenia Chrystusa”.

Bez skrupułów działają również chrześcijańscy terroryści z Narodowego Frontu Wyzwolenia Tripury – stanu w północno-wschodnich Indiach. Organizacja, wspierana przed kościół baptystów, morduje hinduistów i plądruje ich świątynie.

Bóg nie negocjuje

Związek między przemocą a wiarą jest niemal tak stary, jak dzieje samych religii. Nie raz toczono krwawe wojny pod płaszczem świętości. Kiedy mówi się o pierwowzorach terroryzmu religijnego najczęściej przytacza się żydowskich zelotów, indyjskich thugów i islamską sektę asasynów.

Pierwsi działali na terenie obecnego Izraela w I w., prowadząc kampanię przeciwko Rzymianom. Najczęściej atakowali w zatłoczonych miejscach, w których zelota mógł podejść do swoje ofiary i ugodzić ją sztyletem. Podobną metodę stosowali w XI w. asasyni. Ich liczne polityczne mordy obrastały z czasem legendami, jak ta, że zabójcy przed atakiem byli odurzani narkotykami (hasziszijjun oznacza w języku arabskim „palących haszysz”). Thugowie natomiast terroryzowali Indie przez kilkaset lat aż do XIX wieku, zabijając i składając bogini Kali w ofierze przypadkowych podróżnych.

Tyle historia. Dlaczego jednak również współcześnie religijne motywy ogrywają tak wielką rolę w światowym terroryzmie? Zdefiniowanie terroryzmu religijnego jest wyjątkowo trudne, bo już samo pojęcie terroryzmu nie ma jednoznacznego wyjaśnienia.

– ONZ od kilkudziesięciu lat pracuje nad spójną definicją terroryzmu, którą zaakceptowałyby wszystkie kraje członkowskie organizacji – komentuje Krzysztof Liedel, dyrektor Centrum Badań nad Terroryzmem Collegium Civitas. Ekspert określa jednak terroryzm jako metodę walki politycznej, która bazując na efekcie psychologicznym, dokładniej na strachu, stosuje przemoc lub grozi jej użyciem.

Pod koniec lat 60. ubiegłego wieku wśród znanych grup terrorystycznych żadna nie kierowała się przesłankami religijnymi, w połowie lat 90. prawie połowa organizacji terrorystycznych miała charakter religijny. Co takiego się stało, że nastąpił boom na tego typu grupy?

Pojawienie się współczesnego terroryzmu religijnego zbiegło się z dwoma wydarzeniami – rewolucją Chomeiniego w 1979 roku oraz powolnym rozpadem ZSRR i zakończeniem okresu zimnej wojny. Właśnie wyczerpanie się idei socjalizmu z jednej strony, ale także zachodniego liberalizmu z drugiej, eksperci uważają za przyczynę zwrócenia się w stronę religii, do jej fundamentów. Dodatkowo na arenie międzynarodowej pojawiło się państwo, które kreowało się na strażnika jednej z największych światowych religii – Islamska Republika Iranu. Kraj ten do dziś jest oskarżany o wspieranie organizacji uznanych przez UE za terrorystyczne, jak Hamas czy Hezbollah.