Wysłali tam potężny okręt, nowa wojna wisi na włosku?

wp.pl | dodane 2012-02-20 (16:55)

A A A

Protestujący palą flagę Wielkiej Brytanii przed jej ambasadą w Buenos Aires (fot. AFP / Sergio Goya)

Gdy trzy tygodnie temu Wielka Brytania wysyłała w rejon Południowego Atlantyku niszczyciel HMS Dauntless ("Nieustraszony"), jeden ze swoich najnowocześniejszych i najpotężniejszych okrętów wojennych, tłumaczyła, że jest to dawno zaplanowana, rutynowa misja. Jednak trudno oprzeć się wrażeniu, iż w rzeczywistości chodzi o demonstrację siły i wysłanie czytelnego sygnału władzom w Buenos Aires, które łakomym wzrokiem patrzą na niepozorne brytyjskie wyspy u swoich wybrzeży. Czy zadawniony konflikt wybuchnie z nową siłą?

Od wielu tygodni między Argentyną i Wielką Brytanią rośnie napięcie. Powodem jest tlący się od wielu dekad konflikt o niewielki, z pozoru mało ważny i nielicznie zamieszkały archipelag. Znajdujące się w brytyjskich rękach Wyspy Falklandzkie, położone zaledwie 500 kilometrów od argentyńskich wybrzeży, równo 30 lat temu były przedmiotem krwawej wojny. Zbliżająca się okrągła rocznica tamtych wydarzeń, stała się dla Buenos Aires pretekstem do rozpalenia na nowo zarzewia starego konfliktu, będącego w ostatnim czasie głównym paliwem napędzającym argentyńską politykę.

Szczególnie nerwową reakcję wywołała planowana już trzy lata temu 6-tygodniowa służba księcia Williama w garnizonie na Falklandach, w roli pilota śmigłowca ratunkowego Królewskich Sił Powietrznych. Jeszcze przed jego przyjazdem oliwy do ognia dolał szef argentyńskiego MSZ, który stwierdził bez ogródek, że "William stawi się na argentyńskim terytorium w mundurze konkwistadora", czyli, nie owijając w bawełnę, kolonialnego agresora i zdobywcy. Gniewnie odpowiedziała też argentyńska ulica - w dniu przyjazdu księcia przed siedzibą brytyjskiego giganta bankowego HSBC w Buenos Aires odbyły się burzliwe protesty, a budynek oblano farbą. Zresztą regularne demonstracje, często z paleniem brytyjskich flag, od dłuższego czasu odbywają się przed ambasadą Zjednoczonego Królestwa.

Natychmiast swą pomoc Argentynie w walce z "brytyjskim imperializmem" zaoferował prezydent Wenezueli Hugo Chavez zapewniając, że jego wojska staną u boku argentyńskich, gdyby znów doszło do wojny. A ostatnio swoje trzy grosze wtrącił nawet hollywoodzki gwiazdor Sean Penn, oskarżając Londyn o kolonializm i dając jasno do zrozumienia, że archipelag należy się Argentynie. Wypowiedź aktora wywołała w Wielkiej Brytanii burzę, a na jego głowę posypały się gromy. Ta wojna na gesty i słowa jest jedynie kolejną odsłoną konfliktu, który korzeniami sięga pierwszej połowy XIX wieku.

Wyspy niezgody

Falklandy, przez Argentyńczyków konsekwentnie nazywane Malwinami, były przedmiotem sporu między głównymi potęgami kolonialnymi od momentu ich zasiedlenia w 1764 roku przez pierwszych osadników (którzy nawiasem mówiąc byli Francuzami). Przez krótki okres znajdowały się w rękach nowo powstałego państwa argentyńskiego, ale ostatecznie w 1833 roku Wielka Brytania siłą włączyła archipelag do swojego imperium. Dość mało ważne wyspy leżące u wybrzeży Ameryki Południowej stały się dla Argentyńczyków zadrą i symbolem zranionej dumy narodowej. Nic więc dziwnego, że gdy na początku lat 80. kraj pod rządami nieudolnej junty pogrążał się w gospodarczym i politycznym kryzysie, wojskowi postanowili ratować popularność zwycięską kampanią, która miała przywrócić utracony archipelag do macierzy. Wojskowi liczyli na rozpalenie ducha patriotyzmu w narodzie i odwrócenie uwagi od problemów wewnętrznych.

Inwazja pod kryptonimem Operación Rosario (hiszp. Operacja Różaniec) rozpoczęła się 2 kwietnia 1982 roku, bez formalnego wypowiedzenia wojny. Na Falklandach stacjonował wtedy minimalny garnizon wojskowy, liczący kilkudziesięciu żołnierzy piechoty morskiej i marynarzy, którzy nie mieli szans nawiązać równej walki z przeważającymi siłami wroga. Po krótkotrwałej strzelaninie nad archipelagiem załopotał argentyński sztandar. Na wieść o odzyskaniu Malwinów, na ulice Buenos Aires wyległy rozentuzjazmowane tłumy, choć jeszcze niedawno odbywały się tam masowe demonstracje przeciwko rządzącym. Wydawało się, że junta osiągnęła zamierzony cel.