Prezydent twardziel - takiego chciałby każdy naród?

wp.pl | dodane 2010-04-28 (06:45)

A A A

Micheil Saakaszwili (fot. AFP / Mustafa Ozer)

Wychwalana pod niebiosa w polskich mediach podróż z przeszkodami prezydenta Gruzji, Micheila Saakaszwilego, do Krakowa to bułka z masłem dla prawdziwego kaukaskiego mężczyzny – dżigita. Dżigit to odważny, nieokiełznany i niepokorny góral, który za nic ma niebezpieczeństwo, a wszelkie trudności dodają mu tylko chęci do działania. Nie straszny mu wulkaniczny pył, polityczni przeciwnicy, ani nawet Rosyjska Federacja.

Gdy Andy Garcia mówi z błyskiem w oku o konieczności przywrócenia konstytucyjnego porządku w Osetii Południowej, jest prawie tak samo autentyczny, jak jego pierwowzór - Micheil Saakaszwili, który pamiętnego sierpnia 2008 r. uzasadniał wkroczenie wojsk gruzińskich do separatystycznej republiki ze stolicą w Cchinwali. Atak był początkiem kilkudniowej wojny z Rosją. Imię gruzińskiego prezydenta stało się wtedy znane całemu światu. Hollywood postanowiło zrobić film o tych dramatycznych wydarzeniach.

Gdyby była to autobiografia, scenariusz powinien zaczynać się 21 grudnia 1967 r. w Tbilisi, na porodówce w miejscowym szpitalu, gdzie Giuli Alasania rodzi pierworodnego syna. 89 lat wcześniej, tego samego dnia, w oddalonym o kilkadziesiąt kilometrów mieście Gori przychodzi na świat Józef Wisarionowicz Dżugaszwili, znany światu jako krwawy dyktator, Stalin.

Giuli, choć jest z zawodu historykiem, nie ma czasu zastanawiać się nad tą zbieżnością dat. Ma większe kłopoty. Jej mąż, nie czekając na potomka, opuścił ją dla drugiej i zażądał rozwodu. Nikoloz Saakaszwili, znany w Tbilisi lekarz, da co prawda synowi nazwisko, ale na tym koniec. Chłopca wychowa ojczym. Ich relacje nie będą zbyt bliskie – w oficjalnej biografii umieszczonej na prezydenckiej stronie, Micheil Saakaszwili nie wspomina o nim nawet słowem.

Małoletni Saakaszwili jest prymusem: w szkole uczy się na piątki, a po lekcjach wkuwa angielskie i francuskie słówka. Bardzo mu się przydadzą, gdy dostanie się na staż do Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu, a potem na stypendium do Stanów Zjednoczonych. Nim to jednak nastąpi wybierze się w krótszą, lecz równie ekscytującą podróż do Kijowa, studiować prawo międzynarodowe na tamtejszym uniwersytecie. Skończy je niedługo po rozpadzie ZSRR.

Gruzja była jedną z najbogatszych republik radzieckich (o zamożności jej mieszkańców krążyły dowcipy. Np.: „Gruziński student z Moskwy żali się ojcu: - Tato wszyscy się ze mnie śmieją, bo na zajęcia przyjeżdżam samochodem, a nie jak reszta tramwajem. - Synu, a gdzie ja ci teraz kupię tramwaj?!”). Mimo to aż 99% Gruzinów w marcu 1991 r. opowiedziało się za niepodległością.

- Po gruzińsku wolność oznacza "sam sobie pan" – tłumaczy Rusudan Kikaleiszwili - Nie mogliśmy znieść obcego zwierzchnictwa.

Z decyzją o niepodległości nie godzą się wchodzące w skład Gruzji Abchazja i Osetia Południowa. Rozpoczyna się wyniszczająca wojna domowa, której skutki odczuwane są do dziś.

Micheil Saakaszwili tej wojny nie widzi. Dostaje się na stypendium do Nowego Jorku. Jedzie tam z poznaną w Holandii przyszłą żoną, Sandrą. Młody i zdolny Saakaszwili robi na Amerykanach dobre wrażenie. Nawiązuje liczne kontakty, formuje swą prozachodnią postawę, z której zasłynie jako prezydent.

Na powrót do Gruzji namawia Micheila jego przyjaciel, Zurab Żwanija. Razem próbują swych sił w polityce. Idzie im nieźle, bo ówczesny prezydent Eduard Szewardnadze docenia młodych i szybko ich awansuje. Były radziecki minister spraw zagranicznych wierzy, że w ten sposób wychowuje sobie wierną grupę żołnierzy. Nie wie, że hoduje w gnieździe ojcobójcę.

Prężny, gadatliwy i dobrze wyglądający Saakaszwili w polityce czuje się, jak ryba w wodzie. W 1995 r. zostaje deputowanym do parlamentu, a piec lat później najmłodszym w historii Gruzji ministrem. Dostaje resort sprawiedliwości. Nie traci czasu – kuje żelazo póki gorące, starając się wszelkimi sposobami zdobyć popularność.

- Od czasu do czasu jeździł do pracy metrem - opowiada Wojciech Górecki, ekspert Ośrodka Studiów Wschodnich i autor książki "Toast za przodków" o Gruzji, Armenii i Azerbejdżanie. - I dziwnym trafem, ilekroć to robił, zawsze znalazła się ekipa telewizyjna, aby to nakręcić.

Stary wróbel Szewardnadze, widząc co się święci, zmusza Saakaszwilego do dymisji. Ten przechodzi do opozycji. Zakłada Zjednoczony Ruch Narodowy i wraz z Zurabem Żwanią oraz Nino Burdżanadze tworzy trzon opozycji, zwany triumwiratem. To właśnie oni rozpoczną rewolucję róż.